Graag laten we je hierbij kennis maken met enkele bekende Brusselaars en kleurrijke persoonlijkheden uit onze Sint-Jacobswijk.
France Brel
De dochter van Jacques
Meer info

France is geboren in 1953, als tweede dochter van de ouders Brel. Ze was een bescheiden, rustig kind. Opgegroeid ver van elke vedettencultus, koos France voor een studie als sociaal assistente.

Zes jaar na het afscheid van haar vader in de Olympia, vertrok ze samen met hem voor een reis van zeven maanden op zijn zeilboot.

Jacques Brel overleed in 1978. France was toen 25 en had een intense behoefte om over hem en zijn werk te praten. Zodoende heeft ze de Stichting Brel opgericht om een brug te slaan tussen het publiek en alles wat haar vader betreft. De stichting was eerst ondergebracht in een huis aan de Legrandlaan en is verschillende keren verhuisd alvorens in 1997 een definitief onderkomen te vinden aan het Oud Korenhuis.

France is afgegaan op haar buikgevoel en was onmiddellijk gecharmeerd door de Sint-Jacobswijk vanwege zijn centrale ligging, zijn rijke geschiedenis en het feit dat hij net buiten de hoofdwegen van de stad valt.

De stichting heeft een permanente digitale tentoonstelling ingericht met films, foto’s, krantenartikelen, getuigenissen, manuscripten, en een wandeling door de straten van Brussel met een audiogids, waarmee de stem van Jacques Brel u begeleidt op uw tocht naar plaatsen die een band hebben met de artiest.

De zalen gewijd aan Brel als zanger, Brel als auteur en Ciné Brel zijn volgepakt met een massa nooit vertoonde, exclusieve archieven, die vertaald zijn in dertien talen.

De stichting organiseert geregeld ontmoetingen met France Brel, altijd een moment van ontroerende gedachtewisselingen.

William Cliff
Schrijver van poëzie, proza en theater

Meer info

Nom d’artiste d’André Imberechts

William Cliff habite sous les toits Rue du Marché au Charbon. Il a obtenu (parmi d’autres prix) le prestigieux prix Goncourt de la poésie en 2015 pour l’ensemble de son œuvre, Il et est considéré comme l’un des grands maîtres contemporains de la langue française.

Il est l’auteur de nombreux ouvrages édités chez Gallimard (plus d’infos). Citons notamment deux recueils de poèmes « Homo Sum » (sa première publication), paru en 1973, et un recueil de poèmes intitulé « Marcher au Charbon » (1978). William Cliff dit la réalité concrète sans tabous.

En 1997 Gérard Preszow a réalisé un film documentaire « William Cliff, poète ». Voici un extrait dans lequel Arno, assis sur un banc devant l’Eglise de Bon Secours, récite une incantation de la Sainte Vierge de William Cliff (lien).

Jean-Jacques De Gheyndt
Specialist in Brusselse dialecten

Meer info

Jean-Jacques De Gheyndt is onze specialist in Brusselse streektalen.

Elke 2de zaterdag van de maand geeft hij lezingen over de Brusselse streektalen in de «Julien Vrebos koêmer» in «Het Oeis van ’t Brussels».  Dat is vlak naast het Goudblommeke in Papier (Cellebroersstraat 55).  Deze lezingen gaan zowel over het beulemans als over het brussels vloms.  In beide gevallen wordt de uitleg in het Frans gegeven.  Je mag je verwachten aan een combinatie van historische en taalkundige weetjes, ernstige of minder ernstige topics.  Maar wees gerust, er wordt wat afgelachen!  Voor meer inlichtingen verwijzen we graag naar «Pour la science et pour la zwanze».  Jean-Jacques De Gheyndt heeft bijvoorbeeld een parodie gemaakt op de bekende fabel van de krekel en de mier, maar dan in de context van de dinosauriërs: «L’Iguanodon’tche et la Tyrannozuur» naar «La Cigale et la Fourmi» van Jan van de Poemp.

Hij is de auteur (of co-auteur) van heel wat publicaties:

Twee strips in brussels vloms:
Carpentier, Maelbeek, De Gheyndt, Poje en Mamzelleke Beulemans (Poje n°24), TopGame, Brussel, 2016
Carpentier, Maelbeek, De Gheyndt, ‘t Evangeile va Jacques: De slumste stuute vi te zoêipe en nuut ni betoêle (Poje n°25), TopGame, Brussel, 2020

Een historisch-linguistisch werk:
Prix de Philologie FWB – 2018:
De Gheyndt, Schieven Architek ! Les langues endogènes à Bruxelles, Associations Bernardiennes, Brussel, 2016

Nog een werk – met alle brusselse referenties in de Kuifje albums:
De Gheyndt, Ei ben ek, Ei blaaiv ek! Bruxellois – Syldave – Arumbaya, Associations Bernardiennes, Brussel, 2018

Een historico-komische pastiche in het Brussels (Frans) met woordenschat:
De Gheyndt, L’histoire de Godefroid de Bouillon, racontée en brusseleir, par un vrai Bruxellois, Associations Bernardiennes, Brussel, 2019

Een adaptatie in brussels vloms van «de kleine prins» van St Exupéry:
De Gheyndt, De Klaaine Prins, Tintenfass Verlag, Neckarsteinach, 2020

Al deze werken zijn beschikbaar bij de auteur.

Chantal Desmet
Onze eigen Lady Paname
Meer info
’s Ochtend verpleegster, ’s middags houdster van een erotische boetiek – Chantal is een figuur in de Sint-Jacobswijk.  Tijdens een reis naar New York voelde zij zich als 20-jarige aangesproken door het concept erotische winkel. Maar vooral door haar ervaring als verpleegkundige werd zij gesterkt in haar plan om in 2004 «Lady Paname» te openen.  Veel patiënten stortten namelijk hun hart bij haar uit tijdens de zorgverstrekking. Zij gaf er zich toen rekenschap van dat de seksualiteit van haar patiënten ondanks ziekte of ongeval niet afneemt. Ze nam zich dan voor om aan hun verwachtingen te beantwoorden door een voor haar typische sensuele en warme boetiek/boudoir te openen. Lady Paname is intussen een internationale referentie geworden en heeft zich een mooie reputatie verworven als erotische boetiek vol élégance en sensualiteit.
Nicolas Edelman
L’habilleur du célèbre ketje
Meer info

Nicolas Edelman est l’habilleur de Manneken Pis, l’enfant chéri des Bruxellois. Consultez ici le site web de Manneken Pis et suivez ici la page Facebook de Nicolas Edelman, l’habilleur de Manneken Pis.

Le premier habilleur était Henri Wouters, il a été nommé en 1775.  Nicolas Edelman est le 13 ième habilleur officiel de Manneken Pis, il a succédé à Jacques Stroobants.

Le célèbre ketje a plus de 1.000 costumes.

Abdel Rahman El Bacha
Pianiste concertiste exceptionnel

Meer info

Abdel Rahman El Bacha vient d’une famille de musiciens libanais et il commence le piano très jeune.

A dix ans, il joue déjà avec un orchestre.

A dix-neuf ans, il emporte le premier prix du prestigieux concours Reine Elisabeth. C’était en 1978, et à l’unanimité. Fait rarissime, il remporte tant le Premier prix du jury que du public.

Il excelle au conservatoire de Paris d’où il sortira avec quatre premiers prix.

En 1983 son premier disque, consacré aux premières œuvres de Prokofiev, obtient le Grand Prix de l’Académie Charles-Cros. Il le reçoit des mains de Madame Serge Prokofiev.

Abdel Rahman El Bacha joue tout le répertoire de Chopin pour piano de mémoire. Il a d’ailleurs enregistré l’intégrale de l’œuvre pour piano seul de Chopin (la première intégrale chronologique), ainsi que l’intégrale des 32 sonates de Beethoven, saluée par la presse comme un “évènement majeur”.

Il a été pendant dix ans maître de piano à la Chapelle Reine Elisabeth, et il a enseigné un an au Conservatoire Royal de Bruxelles. Et il a donné des concerts dans le monde entier.

Abdel Rahman El Bacha habite le quartier Saint-Jacques depuis 2011 avec sa compagne Suzanne Vermeyen, violoncelliste, et leur fille Nour. Il apprécie particulièrement son cachet historique, son ambiance “bon enfant”, son ouverture sur le monde, et la possibilité d’y faire toutes les courses ou démarches à pied.

Robert Empain
Schrijver en kunstschilder
Meer info
Robert Empain (1949) is geboren in Binche, de stad van het legendarische carnaval in België.

Als 14-jarige kreeg hij secundair kunstonderwijs in Saint-Luc in Doornik. Met het oog op een beroep in de artistieke sector volgde hij daarna een hogere opleiding tot reclamemaker, met als eindwerk een grote voorlichtingscampagne tegen luchtverontreiniging. Op zijn twintigste vestigde hij zich in Brussel als illustrator.

In 1981 richtte hij de Créative Club of Belgium op, die meer dan 300 leden telde en waarvan hij vier jaar voorzitter was. Vanaf 1980 maakte hij – alleen – lange reizen, las hij heel veel en begon hij aan de hand van schetsboekjes die hij had bijgehouden te tekenen en te schilderen. Als meest gelauwerde reclamemaker van het land richtte hij in 1985 zijn eigen agentschap op, een van de meest vooraanstaande tot 1989. In dat jaar verkocht hij het agentschap en zegde hij de reclamewereld vaarwel. In 1990 exposeerde hij in een kunstgalerie (Guy Ledune) in Brussel en begon hij aan een carrière als schilder-schrijver, financieel totaal onafhankelijk van de kunsthandel.

In 2003 richtte hij in de Sint-Jacobswijk in Brussel onder de naam Grâce een groep op met een ruimte waarin tentoonstellingen rond spirituele thema’s worden gehouden. In 2004 exposeerde in Grâce kunstschilder Saskia Weyts, met wie hij in 2006 huwde. Samen met haar heeft hij sindsdien tal van gezamenlijke exposities opgezet in niet-commerciële ruimten (abdijen, kerken) en in door kunstenaars gehouden galeries in België en Frankrijk.

Robert Empain heeft een eigen website en een blog: Attention, l’art peut ressusciter la vie.

Sébastien Ledentu
Auteur van «La coupe énergétique»

Meer info

Maman
Onze meest glamoureuze ster

Meer info
Maman, de artiestennaam van Serge Morel, is ongetwijfeld één van de meest glamoureuze artiesten van de Sint-Jacobswijk.

Maman ontvangt haar gasten sinds 1993 in de drag queen bar «Chez Maman» in de Lievevrouwbroerstraat 7, waar Maman en haar ladies garant staan voor een kleurrijk spektakel.

In 2018 wijdde het RTBF televisieprogramma «C’est du belge» een prachtige reportage aan Chez Maman.

In 2019 heeft Hippolyte Leibovici een pakkende film («Mother’s») gerealiseerd met Maman in de hoofdrol.

Marcelle Raes
Onze meer dan-honderdjarige

Meer info
Je bent haar wellicht al tegengekomen. Ze woont al meer dan 50 jaar aan de Kolenmarkt, en maakt nog eigenhandig het voetpad en haar ruiten schoon. In september 2017 vierden we samen haar 100ste verjaardag.
Paula Raiglot
Kunstschilder en modeontwerpster
Meer info
Heb je al één van die grote stoeptegels met opschriften gezien die her in der in het straatbeeld opvallen?  Je vindt er alvast eentje op de stoep voor Bog’Art, de galerij voor hedendaagse kunst in de Bogaardenstraat die door de kunstenares wordt uitgebaat, maar ook in de Cellebroersstraat voor het IHECS et voor het Goudblommeke van Papier.  Deze Raiglogrammen (samentrekking van het begrip telegram en de familienaam van de kunstenares) zijn provocerende teksten die ons interpelleren en aanzetten tot doordenken of uitnodigen om erover te debatteren.

Paula Raiglot is een kunstschilder met een warm hart voor Brussel. Als ze iets onderneemt doet ze het met hart en ziel.  Toen Paula Raiglot nog in de Sint-Jacobswijk woonde, was ze zeer actief in onze Vereniging.  In 2009 heeft ze «Brussels Amigo» opgericht, een tweetalige en gemengde Lions Club die verschillende Brusselse instellingen steunt, en waarvan de leden in de Cercle des Voyageurs vergaderen.  Paula heeft abstracte schilderijen gerealiseerd maar ook grote portretten van bekende Brusselaars waaronder Anny Cordy, Toots Tielemans, Julien Vrebos, Jacques Brel, … Zij heeft een tweede kunstgalerij geopend aan de Zavel en is nu ook in de modesector actief onder meer met prachtige realisaties in neopreen (collection Ammoun-Raiglot). Bijgaande foto werd getrokken op een buurtfeest in de Clignoteur aan het Oud Korenhuis.

Denis Schmit
Artiste peintre et illustrateur de littérature

Meer info

Denis Schmit est le gérant de la superbe boutique « Comptoir Florian – La Maison du Thé » au 11 Rue Plattesteen, depuis 2015. Avec Vincent Perpète, Denis Schmit a réalisé la ligne graphique (logos, emballages, presse, merchandising) et le design des meubles et des luminaires de la boutique.

Denis Schmit a étudié les arts plastiques et le graphisme, et avant de rejoindre la Comptoir Florian – La Maison du Thé il avait déjà travaillé pendant 20 ans comme graphiste et illustrateur. Denis a illustré de très nombreux ouvrages de littérature belge parus aux éditions Labor et Actes Sud – Babel. C’est lui qui a notamment assuré la mise en page de « Tintin et l’Alphart », le 24ième album d’Hergé. Il a également assuré la scénographie de l’exposition Hergé dessinateur (Bruxelles, Paris, Londres, Frankfort) avec le groupe Totem Bruxelles, il a assuré la scénographie de l’exposition Hergé (Beaubourg à Paris), également avec le groupe de graphistes TOTEM Bruxelles. C’est encore lui qui a mis en scène l’espace Hergé au Centre de la Bande Dessinée de Bruxelles avec l’architecte Victor Levy, et qui a réalisé le célèbre logo de Moulinsart.

Yvan Vandenbergh
Geëngageerde burger

Meer info

En 1990 Yvan Vandenbergh se lance dans la rénovation d’une maison à l’angle de la Rue du Marché au Charbon et de la Rue des Grands Carmes.  C’est le début d’une longue histoire d’engagement pour notre quartier.  D’autres propriétaires lui emboîtent le pas, les habitants reviennent et petit à petit le quartier revit.   A l’époque, il n’était déjà plus permis de se garer sur la Grand-Place mais les friches, parkings sauvages et bâtiments à l’abandon étaient légion dans notre quartier.  Selon les propres termes d’Yvan Vandenbergh, le quartier a été sauvé par ses habitants.  Yvan exploitera pendant plusieurs années le bar «Au Soleil» en face de l’Eglise de Bon Secours, qui est devenu un incontournable du quartier.  Amoureux de Bruxelles et du Quartier Saint-Jacques, il multiplie les interpellations et les projets pour améliorer notre quartier.  Pendant plusieurs années, Yvan a été le rédacteur du St Jac News.  Yvan est engagé dans différents collectifs citoyens comme le Collectif Stop Sirènes (qui réclame une utilisation plus raisonnable des sirènes) ou encore Bruxelles Air Libre (qui s’oppose au survol de Bruxelles).  Il tient «Le Blog d’Yvan Vandenbergh».

Il a aussi réalisé un superbe reportage illustré de l’histoire ancienne et récente du Quartier Saint-Jacques.

José Van Dam
Beroemde bariton-bas

Meer info
Jean-Louis Van Durme
Schilder, fotograaf en dichter
Meer info

Jean Louis Van Durme werd in 1967 geboren in Waterloo. Hij is een geboren artiest en dichter, een dromer met een waaier aan talenten.

Jean-Louis Van Durme studeerde grafiek aan St.-Luc en antropologie aan de ULB.

Vervolgens gaf hij twee jaar les in schilderkunst in de «Ateliers Malou». In 1993 vertrekt hij met vakantie naar Griekenland … waar hij uiteindelijk dertien jaar blijft!

Op het eiland Koufonissi in de Cycladen opent hij zijn eigen kunstgalerij waar hij uitsluitend zijn eigen werken tentoonstelt. Als kunstschilder ontwikkelt hij een heel eigen techniek van schilderen op hout. Het wordt een groot success. Zijn werken worden in de hele wereld verkocht en talrijke verzamelaars bezoeken het eiland. Tijdens dezelfde periode schrijft hij ook heel wat schriften vol.

In 2004 keert hij terug naar Brussel en vestigt hij zich in de Sint-Jacobswijk. Hij wijdt zich aan de fotografie waarbij hij zich laat inspireren door zijn talrijke reizen in de Egyptische woestijn. Zijn betoverende fotos worden in Brussel en Ibiza tentoongesteld.

Hij legt zich nu toe op het schrijven en concentreert zich op poëzie. In de stilte van de nacht put hij zijn inspiratie. Een Parijse jury geraakt in de ban van zijn hypnotische stijl en bekroont n.a.v. de poëziewedstrijd Simone de Carfort zijn tweede poëziebundel «Rapatrie la lumière et c’est tout l’univers qui s’inverse» met een eervolle vermelding.

Suzanne Vermeyen
Violoncelliste hors pair

Meer info

Suzanne Vermeyen découvre la musique très tôt grâce à l’école Steiner. Dès l’âge de huit ans elle apprend le violoncelle, le piano et le chant. Parallèlement elle est admise dans le chœur d’enfants de l’Opéra Royal de Flandres.

En 2006 elle obtient son diplôme de violoncelle à l’école de musique et continue ses études au Conservatoire Royal de Bruxelles. En 2010 elle a obtenu son diplôme de Bachelor en Musique, spécialisation violoncelle. Susanne Vermeyen a également étudié à la Haute Ecole de Musique de Lausanne et au Conservatoire Royal d’Anvers.

Suzanne Vermeyen joue un violoncelle de Didier Nicolas de 1830. Elle donne de nombreux concerts, notamment à la Monnaie.

U
Onze buur
Meer info
Wie schrijft zijn of haar verhaal?
Saskia Weyts
Kunstschilder
Meer info
Saskia Weyts, geboren in Brugge in een familie van schilders, schrijvers en musici, woont sinds 2003 in onze wijk.  Ze verdeelt haar tijd tussen België, Frankrijk en vooral Portugal, waar ze inspiratie vindt in de natuur en de zee. Ze observeert schelpen, stenen, lucht en landschappen om het geheim te ontdekken dat erin zit opgesloten. Met snelle en precieze gebaren worden kleuren en materialen in haar schilderijen als een precieuze microkosmos tot leven gebracht. Haar werk is een innerlijke zoektocht naar de band tussen mens en natuur.

Ze heeft schilderkunst gestudeerd aan de Académie des Beaux-Arts in Doornik, waar ze nu les geeft gericht op een hedendaagse vorm van tekenen. Haar partner, Robert Empain, is ook kunstenaar.

Yseult D.
Artiest-fotograaf
Meer info
«Ik leg graag een moment vast om het u te schenken», zegt ze. Yseult D. realiseert artistieke foto’s die ze in twee verschillende vormen produceert: «art on wall» (ingekaderde fotos om aan de muur te hangen) en «art to wear» (kunstwerken op kleedjes of zijden topjes, draagbare kunst). Graag nodigen we je uit om de website van Yseult D. te raadplegen want beelden zeggen veel meer dan woorden. Je zal er prachtige landschappen ontdekken die Yseult D. in verre landen fotografeerde. In de Loft Matyse ontvangt Yseult D. niet alleen haar klanten maar ook artiesten voor litteraire avonden, concerten of theaterpresentaties.  Dit is een leuke gelegenheid om deze artiesten te ontdekken in een warme thuis en en petit comité en aansluitend een woordje te wisselen met de artiest bij een goed glas.  Schrijf je via yseult@yseultd.com in voor de nieuwsbrief en vervoeg de kunstminnaars die geregeld samenkomen in Loft Matyse.